
به گزارش خبرنگار تابناک از لرستان، صدای پای خشکسالی در لرستان استانی که روزگاری به پرآبی شهره بود اکنون بلندتر از همیشه به گوش میرسد و بحران آب با سرعتی نگرانکننده در حال پیشروی است.
کاهش بیسابقه بارشها در کنار الگوی مصرف ناپایدار و برداشتهای بیرویه شریانهای حیاتی استان یعنی سدها و منابع آب زیرزمینی را تا مرز خشکی کشانده است.
سدها در مرز بحران؛ آماری که نگرانکننده است
بر اساس تازهترین گزارشها که توسط «داریوش حسننژاد»، مدیرعامل شرکت آب منطقهای لرستان ارائه شد وضعیت سدهای استان در حالت قرمز قرار دارد. از مجموع ظرفیت ۲۰۸.۷۱ میلیون متر مکعبی شش سد اصلی استان، در حال حاضر تنها ۲۷.۹۶ میلیون متر مکعب آب در پشت آنها ذخیره شده است.
این آمار تکاندهنده به این معنا است که بیش از ۸۷ درصد از حجم مخازن سدهای لرستان خالی است.
وی با تأکید بر وخامت اوضاع افزود: این میزان ذخیره در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، کاهشی ۴۰ درصدی را نشان میدهد که زنگ خطری جدی برای تأمین آب شرب، صنعت و بهویژه کشاورزی در ماههای پیش رو است.
تصویری متناقض از سدها؛ از رشد ۲۸۰ درصدی تا افت ۵۹ درصدی
هرچند تصویر کلی ذخایر آبی استان تیره و تار است، اما بررسی وضعیت سدها بهصورت جداگانه، جزئیات بیشتری را آشکار میکند، سد خانآباد با رشد ۲۸۰ درصدی حجم آب نسبت به سال گذشته شرایط بهتری دارد و میتوان آن را یک نقطه امید کوچک در این بحران دانست.
با این حال این وضعیت مطلوب نمیتواند بحران کلی را پوشش دهد چرا که سدهای بزرگ و استراتژیک استان در شرایط بسیار بدی قرار دارند.
سد ایوشان با کاهش ۵۹ درصدی و سد مروک با کاهش ۳۳ درصدی ذخایر آبی خود در وضعیت بحرانی به سر میبرند و بیشترین تأثیر منفی را از خشکسالی پذیرفتهاند.
معادله نابرابر آب؛ ورودی ناچیز خروجی چندین برابر
یکی از نگرانکنندهترین بخشهای گزارش مدیرعامل شرکت آب منطقهای عدم توازن شدید میان آب ورودی به سدها و میزان برداشت از آنهاست. حسننژاد در این باره گفت: «در حال حاضر میزان ورودی آب به مخازن سدها تنها ۰.۳۳ متر مکعب بر ثانیه است در حالی که میزان خروجی و برداشت از آنها به ۳.۷۱ متر مکعب بر ثانیه میرسد.»
این اختلاف فاحش که نشان میدهد خروجی آب بیش از ۱۱ برابر ورودی آن است به معنای مصرف بیرویه از ذخایر استراتژیک و حیاتی باقیمانده است، روندی که اگر ادامه یابد خالی شدن کامل برخی سدها را در آیندهای نزدیک اجتنابناپذیر خواهد کرد.
خطر در اعماق زمین؛ سفرههای زیرزمینی هم تشنهاند
بحران آب لرستان تنها به منابع سطحی محدود نمیشود و در اعماق زمین نیز ریشه دوانده است، آمارهای رسمی نشان میدهد که سطح آبهای زیرزمینی استان طی یک سال گذشته از مرداد ۱۴۰۲ تا مرداد ۱۴۰۳ بهطور متوسط ۱.۳ متر افت داشته است، این میزان افت معادل از دست رفتن ۹۲ میلیون متر مکعب از ذخایر ارزشمند آب زیرزمینی استان است.
در این میان، دشتهای الشتر با افت ۲.۴ متری و بروجرد–دورود با افت ۱.۳ متری، بیشترین آسیب را دیدهاند و در وضعیت ممنوعه و بحرانی قرار گرفتهاند.
هشدار نهایی؛ مدیریت مصرف یا رویارویی با تابستانهای سخت
داریوش حسننژاد در پایان با اشاره به مجموعه این چالشها با هشداری جدی بیان کرد: اگر مدیریت مصرف بهویژه در بخش کشاورزی که بزرگترین مصرفکننده آب است به سرعت و با جدیت اجرا نشود لرستان در تابستانهای آینده با تنشهای شدید آبی و بحرانهای اجتماعی و اقتصادی روبهرو خواهد بود.
وی تصریح کرد: همکاری کشاورزان در رعایت الگوی کشت، استفاده از روشهای نوین آبیاری و مصرف بهینه آب امروز بیش از هر زمان دیگری یک ضرورت حیاتی است و میتواند تنها راه نجات استان از این بحران عمیق باشد.
انتهای پیام/