لرستانِ پُرآب، تشنه مدیریت
به گزارش تابناک از استان لرستان؛ استان لرستان با قرار گرفتن در زمره استانهای پُربارش کشور، همواره بهعنوان یکی از کانونهای اصلی منابع آب سطحی و رودخانهای ایران شناخته شده است؛ اما قسمت تلخ اینجاست که همین استان امروز با بحرانهای جدی در حوزه آب، کشاورزی و محیطزیست دستوپنجه نرم میکند؛ بحرانی که بیش از آنکه ریشه در کمبارشی داشته باشد، حاصل سوءمدیریت، تصمیمگیریهای ناتراز و نبود برنامه جامع منابع آب است.
آمارهای رسمی نشان میدهد میانگین بارندگی سالانه لرستان در بسیاری از سالها بالاتر از میانگین کشوری بوده است. با این حال، کاهش سطح آبهای زیرزمینی، خشکشدن چشمهها، افت دبی رودخانهها و نارضایتی گسترده کشاورزان، تصویر دیگری از وضعیت آب استان ترسیم میکند؛ تصویری که نشان میدهد «وفور منابع» الزاماً به معنای «مدیریت صحیح» نیست.
در سالهای گذشته، ساخت سدهای متعدد در لرستان با هدف مهار آبهای سطحی، کنترل سیلابها و توسعه کشاورزی دنبال شد؛ اما امروز این سؤال جدی مطرح است که آیا این سدها توانستهاند به اهداف تعریفشده دست یابند؟
برخی کشاورزان پاییندست سدها معتقدند توزیع آب عادلانه نیست و منافع سدسازی بیش از آنکه نصیب جوامع محلی شود، در اختیار مناطق دیگر قرار گرفته است. از سوی دیگر، نبود شفافیت در نحوه بهرهبرداری از سدها، بر ابهامات و نارضایتیها افزوده است.
بخش قابلتوجهی از مصرف آب استان در حوزه کشاورزی انجام میشود؛ آن هم در شرایطی که همچنان روشهای سنتی آبیاری، الگوی کشت نامتناسب با اقلیم و نبود صنایع تبدیلی، فشار مضاعفی بر منابع آب وارد کرده است.
کارشناسان هشدار میدهند تداوم این روند، نهتنها امنیت غذایی استان را تهدید میکند، بلکه معیشت هزاران کشاورز را نیز در معرض خطر قرار میدهد.
مدیریت نادرست منابع آب، پیوند مستقیمی با وضعیت محیطزیست لرستان دارد. تخریب جنگلهای زاگرس، کاهش پوشش گیاهی و فرسایش شدید خاک، زمینهساز سیلابهای مخرب در فصل بارندگی و تشدید خشکسالی در فصول کمآب شده است.
این چرخه معیوب، نتیجه نبود نگاه بلندمدت و پیشگیرانه به منابع طبیعی استان است.
آنچه امروز بیش از هر عامل طبیعی، لرستان را با بحران آب مواجه کرده، ضعف حکمرانی و مدیریت منابع آب است؛ از نبود برنامه جامع و بومی گرفته تا ناهماهنگی بین دستگاههای متولی، تصمیمهای مقطعی و پاسخگو نبودن برخی مسئولان در برابر مطالبات مردم.
در چنین شرایطی، افکار عمومی انتظار دارد متولیان امر بهجای توجیه وضعیت موجود، با شفافسازی، اصلاح سیاستها و مشارکت دادن جوامع محلی، مسیر مدیریت پایدار آب را هموار کنند.
لرستان، بیش از آنکه با کمآبی روبهرو باشد، گرفتار کمبود تدبیر و مدیریت مؤثر در حوزه آب است. اگر این روند ادامه یابد، بحران آب میتواند به بحرانی اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی تبدیل شود؛ بحرانی که هزینههای آن مستقیماً بر دوش مردم استان خواهد بود.
«لرستانِ پُرآب؛ تشنه مدیریت» نه یک شعار رسانهای، بلکه هشداری جدی برای امروز و فردای این استان است.
یادداشت: امیرمحمد رضایی
انتهای پیام/