
به گزارش خبرنگار تابناک از استان لرستان؛ از ابتدای مهرماه امسال، اصلاح ساختار تعرفه گذاری گاز خانگی در کشور بدون اطلاع رسانی گسترده وارد فاز اجرا شد؛ تصمیمی که به گفته مسئولان وزارت نفت و شرکت ملی گاز، با هدف «عدالتمحور شدن تعرفهها» و «بهینهسازی مصرف انرژی» اتخاذ شده، اما در عمل واکنشها و گلایههای فراوانی را در استانهای سردسیر از جمله لرستان و شهرهای کوچک را بهدنبال داشته است.
گزارش های میدانی و تماسهای مردمی از شهرهای مختلف استان لرستان نشان میدهد بخشی از مشترکان، با وجود مصرفی که آن را «طبیعی و متعارف» میدانند، ناگهان در ردیف مشترکان «پرمصرف» قرار گرفتهاند و قبضهایی دریافت کردهاند که تفاوت چشمگیری با ماههای گذشته و حتی مدت مشابه سال قبل دارد.
اگرچه شرکت ملی گاز اعلام کرده تنها حدود دو درصد مشترکان در پله چهارم مصرف قرار میگیرند، اما انتقاد اصلی مردم و کارشناسان به «مبنای محاسبه» بازمیگردد. در شهرهای سردسیر، مقایسه مصرف خانوار با میانگین مصرف همان شهر الزاماً معیار دقیقی برای تشخیص پرمصرف بودن نیست؛ چراکه اقلیم سرد، میانگین مصرف را بهطور طبیعی بالا میبرد.
به این ترتیب، حتی یک مصرف نرمال خانوادگی میتواند بهظاهر بالاتر از میانگین قرار گیرد و مشترک را وارد پلههای گرانتر کند؛ مسئلهای که عملاً فشار تعرفهای را متوجه مصرفهای اجتنابناپذیر کرده است.
در یکی از تماسهای مردمی با خبرنگار تابناک، شهروندی از شهرستان الیگودرز میگوید: «قبض گاز خانه ما که همیشه زیر ۱۰۰ هزار تومان بود، این ماه به حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید؛ در حالی که مصرف ما هیچ تغییری نکرده است.»
پیگیریها نشان میدهد این افزایش نه به دلیل مصرف بیشتر، بلکه ناشی از تغییر نظام پلکانی و نحوه محاسبه تعرفه بوده است؛ موضوعی که از سوی روابط عمومی شرکت گاز استان نیز تأیید شده است.
در همین رابطه، مسئولین شرکت گاز لرستان با تأیید افزایشهای غیرمنتظره در برخی قبوض اظهار کرد: بررسیها نشان میدهد دلیل اصلی این جهشها، تغییر در نظام پلهبندی و نرخگذاری جدید است و موارد مشابه در سطح استان گزارش شده که به مسئولان بالادستی منتقل شده است.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند یکی از ضعفهای جدی طرح جدید، نادیده گرفتن وضعیت واقعی ساختمانهاست. بخش قابل توجهی از منازل در استانهای سردسیر، قدیمی و فاقد عایق استاندارد، پنجره دوجداره و سیستمهای گرمایشی بهینه هستند.
در چنین شرایطی، حتی استفاده از وسایل گرمایشی کممصرف نیز تأثیر محدودی در کاهش مصرف دارد و خانوار عملاً هزینه ناکارآمدی زیرساختهای ساختمانی را میپردازد.
شهروندان دورود، الیگودرز، ازنا و خرمآباد در گفتوگوهای میدانی تأکید میکنند که مصرف بالای گاز در زمستان، انتخاب نیست بلکه اجبار اقلیمی است. یکی از شهروندان اظهار کرد: اینجا شش ماه سال سرد است؛ کسی بخاری را برای تفریح روشن نمیکند.
در مقابل، سعید توکلی مدیرعامل جدید شرکت ملی گاز ایران عنوان کرد: این اقدام «افزایش تعرفه» نیست، بلکه اصلاح ساختار تعرفهگذاری با رویکرد عدالتمحور است. به گفته وی، جایگزینی ۱۳۰۰ اقلیم شهری بهجای ۵ اقلیم کلی، دقت محاسبات را افزایش داده و تنها درصد محدودی از مشترکان مشمول افزایش جدی شدهاند.
وی همچنین اعلام کرده دستگاههای دولتی نیز مکلف به کاهش ۲۰ درصدی مصرف هستند و این سیاست صرفاً متوجه خانوارها نیست.
کارشناسان معتقدند اصل اصلاح تعرفهگذاری انرژی، اقدامی اجتنابناپذیر و منطقی است، اما اجرای آن بدون اطلاعرسانی شفاف و بدون تطبیق دقیق با واقعیتهای اقلیمی و اجتماعی، میتواند منجر به نارضایتی عمومی شود.
مصرف بالای گاز در مناطق سردسیر لرستان الزاماً نشانه بدرفتاری انرژی نیست؛ بلکه در بسیاری موارد یک ضرورت زیستی است. اگر الگوی تعرفهگذاری، مصرف غیرعادی را هدف نگیرد و مصرف اجتنابناپذیر را جریمه کند، عدالت انرژی محقق نخواهد شد.
به گزارش تابناک؛ اصلاح نظام تعرفهگذاری گاز زمانی میتواند عادلانه و اثربخش باشد که واقعیتهای اقلیمی بهدرستی لحاظ شود، کیفیت ساختمانها و توان مالی خانوارها در نظر گرفته شود، اطلاعرسانی پیشینی و شفاف انجام گیرد و رفتارهای غیرضروری، نه مصرف طبیعی مردم، هدف قرار گیرد.
در غیر این صورت، طرحی که با شعار عدالت آغاز شده، در افکار عمومی بهعنوان فشار مضاعف بر خانوارهای سردسیری همچون لرستان تلقی خواهد شد.
انتهای پیام/