تابناک گزارش می‌دهد؛

فلک‌الافلاک؛ از دژ تاریخی تا مقصد گردشگری

گروه استان‌ها - با آغاز اجرای طرح جامع ساماندهی مجموعه فلک‌الافلاک، بزرگ‌ترین پروژه بازآفرینی محور تاریخی خرم‌آباد وارد مرحله عملیاتی شده است؛ طرحی که با اجرای هم‌زمان پروژه‌های آزادسازی حریم، چهارباغ افلاک، پیاده‌راه‌سازی، توسعه دسترسی‌های شهری و ساماندهی مسیرهای گردشگری، فصل تازه‌ای در بهره‌برداری از ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری این مجموعه ارزشمند رقم خواهد زد.
کد خبر: ۱۲۲۶۸۸۵
تاریخ انتشار: ۰۳ مرداد ۱۴۰۵ - ۰۷:۲۶ 25 July 2026

فلک‌الافلاک؛ از دژ تاریخی تا مقصد گردشگری

به گزارش خبرنگار تابناک از استان لرستان؛ قلعه فلک‌الافلاک، نماد تاریخ، تمدن و هویت لرستان، سال‌هاست بر فراز تپه‌ای در قلب خرم‌آباد ایستاده و روایتگر بخشی از تاریخ ایران‌زمین است؛ اما این بنای ارزشمند که همواره یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های گردشگری غرب کشور به شمار می‌رود، طی دهه‌های گذشته با چالش‌هایی همچون محدودیت حریم، دسترسی نامناسب، کاربری‌های ناسازگار پیرامونی و کمبود زیرساخت‌های گردشگری مواجه بوده است؛ چالش‌هایی که بهره‌برداری از ظرفیت‌های کم‌نظیر این مجموعه تاریخی را با محدودیت روبه‌رو کرده بود.

اکنون اما با آغاز اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های عمرانی، گردشگری و میراث‌فرهنگی در محدوده فلک‌الافلاک، فصل تازه‌ای در ساماندهی این مجموعه تاریخی آغاز شده است؛ طرحی جامع که با هدف آزادسازی حریم قلعه، توسعه فضاهای عمومی، بهبود دسترسی گردشگران، حفاظت از ارزش‌های تاریخی و رونق گردشگری طراحی شده و به اعتقاد مسئولان، می‌تواند چهره مرکز شهر خرم‌آباد را به‌طور اساسی متحول کند.

 این طرح تنها به اجرای چند پروژه عمرانی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه بازآفرینی شهری، حفاظت از میراث‌فرهنگی و توسعه گردشگری را در بر می‌گیرد؛ اقدامی که می‌تواند فلک‌الافلاک را از یک بنای تاریخی منفرد، به محور اصلی گردشگری، فرهنگی و اقتصادی شهر خرم‌آباد تبدیل کند.

فلک‌الافلاک؛ از دژ تاریخی تا مقصد گردشگری

طرح جامع برای احیای قلب تاریخی خرم‌آباد

بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، مجموعه پروژه‌های متعددی در داخل و خارج از محوطه قلعه فلک‌الافلاک تعریف شده که همه آن‌ها با هدف حفظ ارزش‌های تاریخی، افزایش دسترسی عمومی، ساماندهی منظر شهری و رونق گردشگری در حال اجرا هستند.

این پروژه‌ها علاوه بر ساماندهی محوطه پیرامونی قلعه، به دنبال ایجاد پیوند میان مجموعه‌های تاریخی اطراف، ارتقای کیفیت فضای شهری و تبدیل مرکز خرم‌آباد به یک محور گردشگری پویا هستند؛ طرحی که در صورت تکمیل، علاوه بر ارتقای جایگاه گردشگری لرستان، کیفیت زندگی شهروندان را نیز بهبود خواهد بخشید.

چهارباغ افلاک؛ بازگرداندن یک فضای تاریخی به مردم

یکی از شاخص‌ترین پروژه‌های این طرح، اجرای «چهارباغ افلاک» است؛ پروژه‌ای که پس از سال‌ها پیگیری و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف اجرایی، وارد مرحله عملیاتی شده است.

استاندار لرستان با اشاره به این طرح اظهار کرد: در قالب پروژه چهارباغ افلاک، حدود ۲۵ متر از حریم خیابان امام خمینی(ره) آزادسازی شده و فضایی که پیش‌تر دارای کاربری نظامی بود، به فضای عمومی برای استفاده شهروندان تبدیل شده است.

به گفته وی، دیوارهای پیرامونی این مجموعه احداث شده و عملیات کف‌سازی، محوطه‌سازی و آماده‌سازی چهارباغ با همکاری شهرداری خرم‌آباد و اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان در حال اجراست تا این محور تاریخی هرچه سریع‌تر در اختیار مردم قرار گیرد.

اجرای این پروژه، یکی از مهم‌ترین گام‌ها در آزادسازی حریم فلک‌الافلاک به شمار می‌رود؛ اقدامی که علاوه بر حفظ منظر تاریخی قلعه، امکان حضور گسترده‌تر شهروندان و گردشگران در پیرامون این اثر تاریخی را فراهم خواهد کرد.

فلک‌الافلاک؛ از دژ تاریخی تا مقصد گردشگری

پیاده‌راه افلاک؛ احیای محور تاریخی شهر

هم‌زمان با اجرای چهارباغ افلاک، عملیات سنگ‌فرش و پیاده‌راه‌سازی خیابان افلاک نیز آغاز شده است؛ پروژه‌ای که پس از سال‌ها پیگیری، گفت‌وگو و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف اجرایی وارد مرحله اجرا شده است.

با تکمیل این طرح، یکی از مهم‌ترین محورهای تاریخی خرم‌آباد به فضایی انسان‌محور تبدیل خواهد شد؛ محوری که علاوه بر افزایش ایمنی و رفاه شهروندان، امکان برگزاری رویدادهای فرهنگی، هنری و گردشگری را نیز فراهم می‌کند و نقش مهمی در ارتقای کیفیت فضای شهری خواهد داشت.

توسعه زیرساخت‌ها همراه با صیانت از میراث‌فرهنگی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این طرح، اجرای پروژه‌ها با رعایت کامل ضوابط و الزامات میراث‌فرهنگی است.

استاندار لرستان با تأکید بر این موضوع اعلام کرد که تمامی عملیات اجرایی در محدوده فلک‌الافلاک تحت نظارت کارشناسان میراث‌فرهنگی انجام می‌شود و هرگونه آثار تاریخی احتمالی که در جریان عملیات عمرانی نمایان شود، هم‌زمان مورد بررسی، مستندسازی و حفاظت قرار خواهد گرفت.

این رویکرد، بیانگر تلاش برای ایجاد توازن میان توسعه زیرساخت‌های گردشگری و صیانت از ارزش‌های تاریخی این مجموعه است؛ سیاستی که در بسیاری از پروژه‌های موفق بازآفرینی شهری در جهان نیز مورد توجه قرار گرفته است.

فلک‌الافلاک؛ از دژ تاریخی تا مقصد گردشگری

کنارگذر افلاک و دو پل جدید؛ تکمیل شبکه دسترسی گردشگری

طرح ساماندهی فلک‌الافلاک تنها به محوطه تاریخی محدود نشده و بخش مهمی از آن به توسعه دسترسی‌های شهری اختصاص یافته است.

در همین راستا، کنارگذر افلاک با هدف تسهیل دسترسی شهروندان به خیابان ساحلی اجرا شده و هم‌زمان عملیات احداث دو پل جدید نیز با همکاری شهرداری خرم‌آباد و خیران در حال انجام است.

یکی از این پل‌ها در محدوده باغ دختران احداث می‌شود که به‌عنوان یکی از ورودی‌های اصلی مجموعه فلک‌الافلاک عمل خواهد کرد و پل دوم نیز در بالادست پل تاریخی صفوی ساخته می‌شود.

بهره‌برداری از این پل‌ها، علاوه بر کاهش بار ترافیکی میدان آزادی، ارتباط مرکز شهر با مجموعه تاریخی فلک‌الافلاک را تسهیل کرده و دسترسی گردشگران به این مجموعه را به شکل محسوسی بهبود خواهد بخشید.

بازآفرینی محله‌های تاریخی؛ گردشگری در خدمت اقتصاد شهر

ابعاد این طرح تنها به ساماندهی یک بنای تاریخی محدود نمی‌شود، بلکه محله‌های پیرامونی قلعه نیز از مزایای آن بهره‌مند خواهند شد.

بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، محله‌های باغ دختران، درب دلاکان و محدوده ۲۴ متری حکیم در کانون بازآفرینی شهری قرار گرفته‌اند و انتظار می‌رود با تکمیل پروژه‌ها، ارزش اقتصادی و گردشگری این مناطق افزایش یابد.

به اعتقاد مسئولان، توسعه زیرساخت‌های گردشگری در این محدوده، زمینه جذب سرمایه‌گذاری، رونق کسب‌وکارهای محلی، افزایش ارزش املاک، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و خلق ثروت برای شهروندان را فراهم خواهد کرد.

کارشناسان نیز معتقدند تجربه شهرهای تاریخی نشان داده است که سرمایه‌گذاری در بافت‌های تاریخی، علاوه بر حفظ میراث‌فرهنگی، می‌تواند محرک توسعه اقتصادی و اجتماعی شهرها باشد.

فلک‌الافلاک؛ از دژ تاریخی تا مقصد گردشگری

طراحی مسیرهای گردشگری با نگاه ملی

در بخش دیگری از این طرح، یک مشاور ملی و متخصص برای طراحی شبکه گردشگری مجموعه فلک‌الافلاک انتخاب شده است تا مسیرهای دسترسی گردشگران به باغ گلستان، باغ ارم و سایر فضاهای تاریخی داخل مجموعه به‌صورت علمی و استاندارد ساماندهی شود.

هدف از این اقدام، ایجاد یک مسیر گردشگری منسجم است تا بازدیدکنندگان بتوانند از تمامی ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی این مجموعه بهره‌مند شوند و مدت زمان حضور گردشگران در خرم‌آباد افزایش یابد؛ موضوعی که نقش مهمی در رونق اقتصاد گردشگری استان خواهد داشت.

توسعه گردشگری همراه با حفظ اصالت تاریخی

آنچه بیش از هر چیز در اجرای این طرح مورد تأکید قرار گرفته، حفظ اصالت تاریخی مجموعه فلک‌الافلاک است.

مسئولان استان تأکید دارند که سیاست دولت، توسعه گردشگری همراه با صیانت از میراث‌فرهنگی است و هیچ‌یک از پروژه‌های عمرانی نباید به ارزش‌های تاریخی این مجموعه آسیب وارد کند.

بر همین اساس، تمامی اقدامات اجرایی با هماهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی و در چارچوب ضوابط حفاظتی انجام می‌شود تا ضمن ارتقای زیرساخت‌های گردشگری، اصالت تاریخی فلک‌الافلاک نیز حفظ شود.

فلک‌الافلاک؛ محور توسعه آینده خرم‌آباد

اجرای هم‌زمان پروژه‌های آزادسازی حریم، چهارباغ افلاک، پیاده‌راه‌سازی، ساماندهی دسترسی‌ها، احداث پل‌های جدید، طراحی مسیرهای گردشگری و بازآفرینی محله‌های پیرامونی، نشان می‌دهد که نگاه به فلک‌الافلاک دیگر صرفاً نگاه به یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه این مجموعه به‌عنوان محور توسعه گردشگری، فرهنگی و اقتصادی خرم‌آباد مورد توجه قرار گرفته است.

اگر این پروژه‌ها مطابق برنامه و با حفظ اصول میراث‌فرهنگی به سرانجام برسند، فلک‌الافلاک می‌تواند به کانون اصلی گردشگری غرب کشور تبدیل شود؛ ظرفیتی که علاوه بر حفظ هویت تاریخی خرم‌آباد، زمینه رونق اقتصادی، افزایش سرمایه‌گذاری، ایجاد اشتغال و ارتقای جایگاه لرستان در نقشه گردشگری ایران را فراهم خواهد کرد.

انتهای پیام/

منبع: تابناک
آخرین اخبار